Grotere
kaart weergeven
Het land
Bolivia (officieel: República de Bolivia) is
een presidentiële republiek in Zuid-Amerika. Het
grenst in het noorden en het oosten aan Brazilië
(3400 km), aan Paraguay (750 km) in het zuidoosten,
aan Argentinië (832 km) in het zuiden en aan Chili
(861 km) en Peru (900 km) in het westen.
Vroeger was Bolivia twee keer zo groot en grensde het
zelfs aan de Stille Oceaan (Pacific). In de loop der
tijd heeft het land veel gebied verloren aan de buurlanden.
Bolivia is qua oppervlakte het vijfde land van Zuid-Amerika
en meet 1.098.581 km2. Het is daarmee ongeveer net zo
groot als Spanje en Frankrijk samen en ongeveer 26x
zo groot als Nederland.
Bolivia ligt in het centrum van het
Andesgebergte dat van noord naar zuid over het Zuid-Amerikaanse
continent loopt. Het Boliviaanse Andesgebergte bestaat
uit twee evenwijdig lopende bergketens. Daartussen ligt
een hoogvlakte (Altiplano) die op een hoogte van ca.
4000 meter ligt. De oostelijke bergketen heet de Cordillera
Oriental en daar komen toppen voor tot 6500 meter hoogte.
De westelijke bergketen heet Cordillera Oriental en
kenmerkt zich door veel vulkanische activiteit en droge
woestijnachtige gebieden. Langs de grens met Chili liggen
rijen vulkanen met de hoogste berg/vulkaan van Bolivia,
de Sajama (6700 meter). Het laagste punt van Bolivia
ligt bij de Rio Paraguay (90 meter boven zeeniveau).
De hoogvlakte (Altiplano) grenst
in het noorden aan het Titicaca-meer en in het zuidwesten
aan een gebied met woestijnen en zoutmeren. Het Titicaca-meer
ligt 3810 meter boven de zeespiegel, heeft een oppervlakte
van 8800 km2, is tot 400 meter diep en is het hoogst
bevaarbare meer ter wereld. Dwars door het meer loopt
de grens met Peru. De Altiplano heeft in een zeer ver
verleden onder zeeniveau gelegen. Bewijzen daarvoor
zijn de vele fossiele schelpen, koralen en zeedieren
die gevonden zijn. In het oosten liggen middelhoge bergmassieven
met diepe, door rivieren uitgeslepen dalen (yungas).
Ten zuiden hiervan gaat dat gebied over in een valleiengebied
(valles) die nog altijd op 2000 à 3000 meter
hoogte liggen. Het noordelijke gedeelte van de laagvlakte
behoort tot het stroomgebied van de Amazone. Hier vinden
we regenwoud (Oriente) dat naar het zuiden overgaat
in een savanne-achtig landschap met grasvlaktes (pampas).
In het zuidwesten liggen uitgestrekte salpeterwoestijnen
en zoutmoerassen.
^
Boliviaanse
bevolking
De term overvol is voor Bolivia niet van toepassing.
In 2000 telde het land ca. 8.150.000 inwoners.
Driekwart van de bevolking leeft in de steden en in
de valleien van het Andesgebergte. Ca. 56% van de bevolking
bestaat uit indianen, ca. 30% uit mestiezen van indiaans/blanke
afkomst, ca. 10% van (meest Spaanse) blanke afkomst
en ca. 4% zijn negers en van Aziatische afkomst.
De grootste steden zijn La Paz (ca.
785.000 inwoners), Santa Cruz ( ca. 767.000), Cochabamba
(ca. 449.000), El Alto (ca. 446.000), Orura (ca. 202.000),
de hoofdstad Sucre (ca. 145.000) en Potosí (ca.
123.000). El Alto, een voorstad van La Paz, is de snelst
groeiende stad van Bolivia. De samenstelling van de
bevolking verschilt van plaats tot plaats: in La Paz
is de helft van de bevolking indiaans en de bevolking
van Santa Cruz bestaat voor driekwart uit mestiezen
en Europeanen.
De gemiddelde levensverwachting in
Bolivia is ca. 64 jaar. 41,2% van de bevolking is jonger
dan 15 jaar; slechts 4,3% is 65 jaar of ouder. Bolivia
heeft de hoogste zuigelingensterfte van Zuid-Amerika.
Van de 1000 levend geboren kinderen stierven er in 2000
in het eerste levensjaar 63,7. De bevolkingsgroei bedroeg
in 2000 1,83%. De gemiddelde levensverwachting is 63,7
jaar.
De Quechua- en de Aymará- indianen zijn het grootst
in aantal. Er leven ca. 2,5 miljoen Quechua en ca. 2
miljoen Aymará in Bolivia. Aymará's vindt
je vooral rond het Titicaca-meer en La Paz. De Quechua
wonen met name in de overige gedeelten van het Andesgebergte.
In de laaglanden leven veel kleinere indianenstammen
zoals de Baures en Moxo- indianen. Een bekende stam
zijn de Guaraní die in het zuiden van Bolivia
leven. Nog maar ca. 30.000 indianen leven zoals ze altijd
geleefd hebben, de rest is al beïnvloed door de
westerse leefwijzen. Nomadische groepen worden bedreigd
door houtkap, ziektes en kolonisatie van hun leefgebied.
In totaal leven er 32 indiaanse volkeren in Bolivia.
Tot de revolutie in 1952 was er nog
een strenge rassenscheiding in Bolivia in bepaalde openbare
gelegenheden en stadsdelen. De armoede is zowel op het
platteland als in de steden onder de indianen het grootst,
hoewel de steeds groter wordende groep stedelijke indianen
(cholos) het aanzienlijk beter heeft dan de indianen
op het platteland. Mestiezen vormen vaak de middenstand
en de hogere functies worden vaak door de blanken bekleed.
De negers in Bolivia stammen rechtstreeks af van de
slaven die eeuwen geleden uit Afrika gehaald werden.
Nazaten van gevluchte Japanse immigranten na de Tweede
Wereldoorlog leven voornamelijk in het departement Santa
Cruz.
^
Bolivia sociaal
Bolivia is een van de armste landen van Zuid-Amerika.
Het merendeel van de Boliviaanse bevolking van 8,6 miljoen
inwoners slaagt er niet in te voorzien in zijn basisbehoeften.
Volgens gegevens van de Boliviaanse autoriteiten leeft
60% van de bevolking in armoede. 32% leeft zelfs in
extreme armoede. Hoewel sociale indicatoren -m.b.t.
levensverwachting, gezondheid, onderwijs, voeding- in
het laatste decennium in absolute termen zijn verbeterd,
blijft Bolivia laag scoren op de Human Development Index
van de UNDP (2000: 114de plaats van 173 landen). De
alfabetiseringsgraad van volwassenen is de laatste jaren
gestegen tot 85%. Bijna een derde van de plattelandsbevolking
en meer dan een derde van de vrouwen op het platteland
is evenwel nog analfabeet. Tijdelijke en permanente
migratie naar de steden houdt aan. De bescheiden
economische groei van de laatste jaren, welke
in belangrijke mate werd geabsorbeerd door de bevolkingsgroei,
heeft geen verbetering gebracht in de
inkomensverdeling van het land.
De armoede in Bolivia kent vele oorzaken:
historisch, economisch, politiek, sociaal en cultureel.
De maatschappelijke en politieke buiten- en uitsluiting
van het grootste deel van de inheemse bevolking is een
groot probleem. Ook gebrek aan (toegang tot) onderwijs,
gezondheidszorg en basisvoorzieningen, een beperkte
maatschappelijke en politieke integratie, een geringe
productieve economische ontwikkeling en zwakke instituties
zijn belangrijke factoren in de armoedeproblematiek.
Het door de vorige regering wettelijk
vastgelegde beleid van decentralisatie en bevolkingsparticipatie
impliceert een herverdeling van begrotingsmiddelen en
meer inspraak van de bevolking in de (lokale) ontwikkelingsstrategie.
Mede op aandrang van donoren heeft de regering zich
gecommitteerd aan continuering van dit beleid. De institutionele
zwakte op lokaal niveau blijft echter een probleem.
^
Bolivia
economie
Sinds augustus 1985 voert Bolivia een ingrijpend macro-economisch
hervormingsprogramma uit, gericht op prijsstabiliteit,
het creëren van voorwaarden voor duurzame groei,
en armoedebestrijding. Het programma werd en wordt door
de opeenvolgende regeringen uitgevoerd met steun van
de internationale financiële instellingen, bilaterale
en multilaterale donoren. In 1994 werd een nieuwe generatie
hervormingen geïntroduceerd, bestaande uit maatregelen
ter bevordering van particuliere investeringen, kapitalisering
van (grote) staatsbedrijven, versterking van de publieke
sector, versterking van de positie van de Centrale Bank,
hervorming van het pensioenstelsel, alsmede een aantal
sociale programma's (onderwijs, gezondheidszorg, bevolkingsparticipatie
en decentralisatie). Ten opzichte van de start van het
structurele hervormingsprogramma is de macro-economische
situatie verbeterd. De inflatie is verlaagd, de nationale
reserve fors vergroot, de buitenlandse schuld verminderd,
en de kapitaalinstroom vergroot. Binnenlandse besparingen
en investeringen waren echter teleurstellend, en de
economische groei per hoofd bleef laag. Ook de inkomensverdeling
is nog altijd zeer ongelijk.
Ondanks de Latijns Amerikaanse financiële crisis
en de sociale en politieke tegenslagen van oktober 2003
oordeelden de Wereldbank en het IMF over het algemeen
positief over de macro-economische resultaten en de
voortgang in het Boliviaanse herstructureringsprogramma.
Het stand-by arrangement met het IMF van maart 2003
zorgt voor een financieel kader wat betreft economische
stabilisering, doorgaande vernieuwingen en internationale
hulp. Voor de effectiviteit van het beleid spelen drie
aannames een rol: een afname van het fiscale tekort,
het financieren van het fiscale tekort en de implementatie
van energie projecten.
In 2003 zijn de doelstellingen voor
reductie van het fiscale tekort niet behaald. Naar verwachting
zal dit in 2004 wel het geval zijn. Het fiscale tekort
blijft echter onverminderd onder druk staan. In de overheidsuitgaven
is inmiddels fors geschrapt, maar aan de inkomstenkant
van de begroting zijn aanvullende maatregelen nodig
om het tekort binnen de perken te houden.
Desalniettemin heeft het IMF het stand-by
arrangement in april 2004 verlengd tot eind 2004. Het
fiscale tekort van Bolivia was sinds januari 2004 afgenomen
van 6,8% naar 6,6%. Als deze trend zich voortzet zal
het IMF begin 2005 met Bolivia een nieuwe Poverty Reduction
and Growth Facility (PRGF) afsluiten.
Nederlandse investeringen in Bolivia
zijn zeer beperkt. Wel is Shell (via haar dochter Transredes),
samen met ENRON, een belangrijke investeerder in de
groeiende gassector.
^ |
